Süzgeci deneyin
Aşağıdaki 240 yanıt sentetiktir. Her kare bir katılımcıdır. Bir kuralı kapattığınızda o kurala takılan yanıtlar analize geri döner ve ölçeğin alfa değeri yeniden hesaplanır.
Tamamlama süresi medyanın belirlenen oranının altında.
Ölçeğin on maddesine de aynı seçenek işaretlenmiş.
Yönergeli maddede istenen seçenek işaretlenmemiş.
Aynı cihaz izinden ikinci kayıt; ilk kayıt tutulur.
Özensiz yanıt neden önemli?
Özensiz yanıtlar ölçeğin güvenirliğini ve değişkenler arasındaki ilişkileri bozar. Meade ve Craig (2012) iki ayrı desen tanımlar: rastgele işaretleme ve rastgele olmayan desenler, örneğin her maddeye aynı yanıtı vermek. İki desen farklı göstergelerle yakalanır, tek bir kural ikisini birden bulmaz.
İki desen sonucu ters yönlere iter. Rastgele yanıtlar maddeler arasındaki tutarlılığı düşürür. Düz çizgi yanıtlar ise tutarlılığı yapay olarak yükseltebilir. Bunu sayıyla görmek için Cronbach alfa rehberindeki simülasyonu kullanın.
Dikkat sorusu (tuzak soru) nasıl yazılır?
Dikkat sorusu, doğru cevabı soru metninde söylenen bir maddedir. Tuzak soru ya da dikkat kontrol sorusu adıyla da geçer. Örnek: "Bu maddede lütfen 'Katılıyorum' seçeneğini işaretleyin." Meade ve Craig (2012) bu tür yönergeli maddelerin veri toplanmadan önce ankete eklenmesini önerir.
- Maddeyi ölçeğin ortasına, diğer maddelerle aynı yanıt biçimiyle yerleştirin. Başa konan madde dikkatli okuyanı değil, ilk saniyeleri ölçer.
- Uzun anketlerde birden fazla dikkat sorusu kullanılabilir. Kuralı önceden yazın: "bir tanesini kaçıran elenir" mi, "ikisini kaçıran" mı?
- Dikkat sorusunu analize sokmayın; ölçek puanına karışmamalıdır.
Hız eşiği nasıl belirlenir?
Hız kuralı, tamamlama süresini aynı anketi dolduranların medyan süresiyle karşılaştırır. Herkes için geçerli tek bir eşik yoktur; anketin uzunluğuna ve soru türüne göre değişir. Leiner (2019), çevrim içi anketlerde anlamsız veriyi süre, düz çizgi ve tutarsızlık göstergeleriyle ele alır ve bir hız indeksi önerir.
- Pilot uygulamada anketin tipik süresini ölçün.
- Eşiği medyanın bir oranı olarak yazın ve gerekçesini not edin.
- Kuralı veri toplanmadan önce danışmanınızla ya da araştırma ekibinizle paylaşın.
Bu sayfadaki süzgecin başlangıç değeri medyanın %40'ıdır. Bu bir öneri değil, aracın açılış ayarıdır; kaydırıcıyla değiştirip kaç yanıtın etkilendiğini görebilirsiniz.
Düz çizgi her zaman özensizlik midir?
Hayır. Kısa bir ölçekte ya da gerçekten aynı fikirde olan bir katılımcıda bütün maddelere aynı yanıt doğal olabilir. Düz çizgiyi tek başına eleme gerekçesi yapmak yerine başka bir göstergeyle birleştirmek daha savunulabilirdir.
- Ölçekte ters kodlanmış madde varsa, aynı yanıt bu maddelerde çelişki üretir ve özensizliği açıkça gösterir.
- "Düz çizgi ve aşırı hızlı" gibi birleşik bir kural, tek başına düz çizgi kuralından daha az yanlış eleme yapar.
Mükerrer kayıt nasıl yakalanır?
Mükerrer kaydın ilk önlemi anket platformunun ayarıdır: Google Forms'ta yanıtı tek oturumla sınırlama, Qualtrics ve LimeSurvey'de tek kullanımlık bağlantı. Veri geldikten sonra aynı cihaz izi, aynı e-posta ya da birebir aynı yanıt dizisi taşıyan kayıtlar işaretlenir ve ilk kayıt tutulur.
Cihaz izi ve IP adresi kişisel veri sayılabilir. Bunları yalnızca mükerrer kontrolü için, aydınlatma metninde belirterek ve kontrol bitince silerek kullanın; analiz dosyasına koymayın.
Kurallar R'da nasıl uygulanır?
Aşağıdaki kod dört kuralı ayrı sütunlar olarak işaretler; hiçbir satırı silmez. Silme kararı ayrı bir adımdır ve elenenler dosyası böylece kendiliğinden oluşur.
# veri: m1..m10 ölçek maddeleri, dikkat (beklenen 4), sure_sn, cihaz madde <- paste0("m", 1:10) esik <- 0.40 * median(veri$sure_sn) # önceden yazılan oran veri$k_hiz <- veri$sure_sn < esik veri$k_duz <- apply(veri[, madde], 1, function(x) length(unique(x)) == 1) veri$k_dikkat <- veri$dikkat != 4 veri$k_mukerr <- duplicated(veri$cihaz) # ilk kayıt tutulur veri$elendi <- with(veri, k_hiz | k_duz | k_dikkat | k_mukerr) table(veri$elendi) temiz <- subset(veri, !elendi) elenen <- subset(veri, elendi) # gerekçe sütunlarıyla saklanır
Elenenler nasıl raporlanır?
APA'nın nicel araştırma raporlama standardı (JARS-Quant), veri toplandıktan sonra katılımcıları dışlama ölçütlerinin yöntem bölümünde açıklanmasını ister. Her kural için kaç yanıtın elendiğini ayrı yazmak, hakemin "neden bu kadar az" sorusunu baştan cevaplar.
Örnek cümle: "Toplanan 240 yanıttan 56'sı, veri toplama öncesinde belirlenen ölçütlere göre analiz dışı bırakılmıştır: tamamlama süresi medyanın %40'ının altında (24), bütün ölçek maddelerine aynı yanıt (13), dikkat sorusuna uyulmaması (10) ve mükerrer kayıt (9). Analizler 184 yanıt üzerinden yürütülmüştür." Sayılar yukarıdaki sentetik veriden gelir; bir yanıt birden fazla kurala takılabildiği için kurallar sırayla uygulanmıştır.
Cümlenin yer alacağı alt başlık için yöntem bölümü rehberine bakın. Eleme payını veri toplamadan önce tahmin etmek davet sayısını da büyütür; bu hesabı örneklem büyüklüğü hesaplama aracı yapar.
Elenen sayısının hakeme açıklanabilir olması, kuralların veri gelmeden yazılmış olmasına bağlıdır. Kohort'un kurallı veri toplama hizmetinde de eleme ölçütleri yanıtlar gelmeden ilan edilir; dikkat kontrolü ve süre takibi yapılır, ham veri, temiz veri ve elenenler listesi birlikte teslim edilir.